Türkiye Cumhuriyeti

Ambassade de Turquie

Büyükelçilik Tarihi ve Önceki Büyükelçilerimiz

Osmanlı döneminde Fransa Krallığına 1483’ten itibaren özel temsilciler gönderilmiş, 1536’da I. François ile Kanuni Sultan Süleyman arasında kurulan ittifak çerçevesinde Fransa İstanbul’da 1536 yılında mukim bir Büyükelçilik açmıştır.

Osmanlı Devletinin Fransa’ya gönderdiği uzun süreli ilk Büyükelçi Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi’dir. 1720 yılında Fransa’ya gönderilen Çelebi Mehmet Efendi, bu ülke hakkında kapsamlı bir rapor hazırlamış ve 1722’ye kadar Fransa’da kalmıştır.

Fransa’da sürekli mukim Büyükelçiliğimiz ise ilk olarak 1797 yılında açılmıştır.  O tarihten bu güne kadar Büyükelçilik olarak kullanılan binaların listesi aşağıdadır:

1.  Hôtel de Monaco [57, rue Saint Dominique (bugünkü Polonya Büyükelçiliği) - 1798-1810]
2. Hôtel de Bernage (2, rue de Lille – 1810-1815)
3. 11, rue la Planche (1815-1835)
4. Hôtel du Châtelet (121 rue de Grenelle – 1835-1839)
5. Hôtel de Grimod de la Reynière [1, rue Boissy d’Anglas (bugünkü ABD Büyükelçiliği) 1839-1854]
6. Hôtel de Villars (116, rue de Grenelle – 1854-1863)
7. Hôtel des Maréchaux (10, rue de Presbourg – 1863-1872)
8. Hôtel de Saint-Julien (17, rue Laffitte – 1872-1888)
9. Hôtel des Maréchaux (10, rue de Presbourg – 1888-1908)
10. 33, rue Villejust (bugünkü rue Paul Valéry – 1908-1923)
11. Cumhuriyet Temsilciliği (aynı adres)
12. Vichy dönemi (1940-1944)
13. 33, rue Villejust (1944-1946)
14. Hôtel de Lamballe (16, avenue de Lamballe – 1946-….)


Halen ikametgâh olarak kullanılan bina ve arazisi, 1946 yılı Aralık ayında Büyükelçiliğimizce kiralanmış ve 1951’de satın alınmıştır.

“Hôtel de Lamballe” adlı binanın tarihçesi 15. yüzyıla uzanmaktadır. 16. yüzyıldan itibaren birçok Fransız soylusu arasında el değiştiren  bulunan bina, 1783’te Kraliçe Marie-Antoinette’in eski nedimelerinden Prenses Lamballe’e satılmış ve o günden bugüne Hôtel de Lamballe olarak anılmıştır. Prenses Lamballe’in Fransız Devrimi sırasında katledilmesinin ardından mirasçıları ve Paris eşrafı arasında birkaç kez el değiştiren bina, 1825’te akıl hastalıkları kliniği olarak kullanılmak üzere Doktor Sylvestre Esprit Blanche’a kiralanmıştır. Klinikte Gérard de Nerval, Charles Gounod ve Guy de Maupassant gibi dönemin ünlü sanatçıları uzun süre tedavi görmüş, Maupassant burada ölmüştür. (Büyükelçiliğimizin girişimleri üzerine, sözkonusu sanatçılar anısına Paris Belediye Başkanlığı tarafından hazırlanan bir plaket, 25 Mart 1994 tarihinde bir törenle kançılarya dış kapısına yerleştirilmiştir.) 1974’e kadar kançılarya ve ikametgâh olarak hizmet veren bina, bu tarihte aynı arsa üzerinde inşa edilen kançılarya binasının kullanıma açılmasıyla birlikte yalnızca Büyükelçilik ikametgâhı olarak kullanılmaya başlanmıştır.


Paris Büyükelçiliği tarihindeki önemli olaylar:

* Padişah Abdülaziz, 21 Haziran-7 Ağustos 1867 tarihleri arasında çıktığı Avrupa seyahati kapsamında 1867 Evrensel Sergisinin açılışı vesilesiyle III. Napolyon’un davetlisi olarak Paris’i ziyaret etmiş ve Büyükelçilik ikametgahında kabuller gerçekleştirmiştir.

* Büyükelçilik, İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa’nın Almanya tarafından işgalinden sonra kurulan Vichy Hükümeti nezdinde Eylül 1940-Aralık 1944 tarihleri arasında geçici olarak Vichy kentinde hizmet vermiştir.

* Vichy döneminde Fransa’da görev yapan, aralarında Büyükelçi Behiç Erkin, Paris Başkonsolosu Namık Yolga, Marsilya Başkonsolosluğu Konsolos Yardımcısı Necdet Kent’in de bulunduğu Türk diplomatları, adlarına Türk pasaportu düzenledikleri binlerce Yahudinin Nazi takibatından kurtulmalarını sağlamıştır.

* Cumhurbaşkanı Sayın Cevdet Sunay, 27–29 Haziran 1967 tarihleri arasında, Fransa Devlet Başkanı General De Gaulle’ün ülkemizi ziyaretini iade amacıyla Paris’e bir resmi ziyaret gerçekleştirmiş, Büyükelçilikte De Gaulle ve eşi onuruna bir yemek vermiş, ayrıca De Gaulle’ün yanısıra Fransa Adalet ve Dışişleri Bakanlarınca onuruna verilen yemeklere katılmıştır.

* Büyükelçi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener, Bir-Hakeim köprüsünde Ermeni terör örgütü ASALA militanları tarafından 24 Ekim 1975 günü pusuya düşürülerek şehit edilmişlerdir.

* Büyükelçilik Turizm ve Tanıtma Müşaviri Yılmaz Çolpan Champs-Elysées caddesi üzerinde 22 Aralık 1979 günü uğradığı silahlı saldırıda şehit edilmiştir. Suikast, “Ermeni Soykırım Adalet Komandoları” adlı terör örgütünce üstlenilmiştir.

* Büyükelçilik Çalışma Müşaviri Reşat Moralı ile din görevlisi Tecelli Arı 4 Mart 1981 günü otomobillerine binerken uğradıkları silahlı saldırı sonucunda ASALA tarafından şehit edilmişlerdir.

* Büyükelçilik Basın Müşaviri Selçuk Bakkalbaşı, evinin kapısı önünde 26 Eylül 1980 günü uğradığı silahlı saldırıda ASALA militanlarınca yaralanmıştır.

* Büyükelçilik Ekonomi ve Maliye Müşaviri Ahmet Erbeyli, 13 Ocak 1981 günü arabasına bomba konularak yapılan saldırıdan yara almadan kurtulmuştur. Suikastı ASALA üstlenmiştir.


 
Moralı Seyyid Ali Efendi
Büyükelçi
01.01.1797-01.01.1802
Mehmed Said Galib Efendi
Büyükelçi
01.01.1802-31.12.1802
Mehmed Said Halet Efendi
Büyükelçi
01.01.1803-01.01.1806
Abdurrahim Muhib Efendi
Büyükelçi
01.01.1806-01.01.1811
Mehmed Emin Vahid Efendi
Büyükelçi
01.01.1807-01.01.1807
Panayot Argyropoulo Efendi
Büyükelçi
01.01.1811-01.01.1816
Mustafa Reşid Bey
Büyükelçi
01.01.1834-01.01.1834
Mustafa Reşid Bey
Büyükelçi
01.01.1835-01.01.1836
Mehmed Nuri Efendi
Büyükelçi
01.01.1836-01.01.1837
Damad Ahmed Fethi Paşa .
Büyükelçi
01.01.1837-01.01.1839
Mehmed Nuri Efendi
Büyükelçi
01.01.1839-01.01.1841
Mustafa Reşid Bey
Büyükelçi
01.01.1841-01.01.1843
Mustafa Reşid Bey
Büyükelçi
01.01.1844-01.01.1845
Hakkı Akil
Büyükelçi
14.04.2014-01.09.2016
İsmail Hakkı Musa
Büyükelçi
15.11.2016-